Apabila usia meningkat, penurunan fungsi otak menjadi lebih ketara. Dalam kalangan individu berumur 20-49 tahun, kebanyakannya mula menyedari penurunan fungsi kognitif apabila mereka mengalami kehilangan ingatan atau pelupa. Bagi mereka yang berumur 50-59 tahun, kesedaran tentang penurunan kognitif sering berlaku apabila mereka mula mengalami penurunan ingatan yang ketara.
Apabila meneroka cara untuk meningkatkan fungsi otak, kumpulan umur yang berbeza memberi tumpuan kepada aspek yang berbeza. Orang yang berumur 20-29 tahun cenderung untuk memberi tumpuan kepada peningkatan tidur bagi meningkatkan prestasi otak (44.7%), manakala individu berumur 30-39 tahun lebih berminat untuk mengurangkan keletihan (47.5%). Bagi mereka yang berumur 40-59 tahun, peningkatan perhatian dianggap penting untuk meningkatkan fungsi otak (40-49 tahun: 44%, 50-59 tahun: 43.4%).
Bahan-bahan Popular di Pasaran Kesihatan Otak Jepun
Selaras dengan trend global dalam mengamalkan gaya hidup sihat, pasaran makanan berfungsi Jepun khususnya menekankan penyelesaian untuk isu kesihatan tertentu, dengan kesihatan otak menjadi tumpuan utama. Menjelang 11 Disember 2024, Jepun telah mendaftarkan 1,012 makanan berfungsi (mengikut data rasmi), yang mana 79 daripadanya berkaitan dengan kesihatan otak. Antaranya, GABA merupakan bahan yang paling kerap digunakan, diikuti olehlutein/zeaksantin, ekstrak daun ginkgo (flavonoid, terpenoid),DHA, Bifidobacterium MCC1274, saponin Portulaca oleracea, paclitaxel, peptida imidazolidine,PQQ, dan ergotionina.
1. GABA
GABA (asid γ-aminobutirik) ialah asid amino bukan proteinogenik yang pertama kali dikesan oleh Steward dan rakan-rakannya dalam tisu ubi kentang pada tahun 1949. Pada tahun 1950, Roberts et al. mengenal pasti GABA dalam otak mamalia, yang dibentuk melalui α-dekarboksilasi glutamat atau garamnya yang tidak dapat dipulihkan, yang dimangkinkan oleh glutamat dekarboksilase.
GABA ialah neurotransmiter kritikal yang terdapat secara meluas dalam sistem saraf mamalia. Fungsi utamanya adalah untuk mengurangkan kebolehujaan neuron dengan menghalang penghantaran isyarat saraf. Di dalam otak, keseimbangan antara neurotransmisi perencatan yang dimediasi oleh GABA dan neurotransmisi pengujaan yang dimediasi oleh glutamat adalah penting untuk mengekalkan kestabilan membran sel dan fungsi saraf yang normal.
Kajian menunjukkan bahawa GABA boleh menghalang perubahan neurodegeneratif dan meningkatkan fungsi ingatan dan kognitif. Kajian haiwan menunjukkan bahawa GABA meningkatkan ingatan jangka panjang pada tikus dengan penurunan kognitif dan menggalakkan percambahan sel neuroendokrin PC-12. Dalam ujian klinikal, GABA telah terbukti meningkatkan tahap faktor neurotropik yang berasal dari otak (BDNF) serum dan mengurangkan risiko demensia dan penyakit Alzheimer pada wanita pertengahan umur.
Di samping itu, GABA mempunyai kesan positif terhadap mood, tekanan, keletihan dan tidur. Kajian menunjukkan bahawa campuran GABA dan L-theanine dapat mengurangkan latensi tidur, meningkatkan tempoh tidur dan meningkatkan ekspresi subunit reseptor GABA dan glutamat GluN1.
2. Lutein/Zeaxanthin
Luteinialah karotenoid beroksigen yang terdiri daripada lapan residu isoprena, poliena tak tepu yang mengandungi sembilan ikatan berganda, yang menyerap dan memancarkan cahaya pada panjang gelombang tertentu, memberikannya sifat warna yang unik.Zeaxanthinialah isomer lutein, yang berbeza dalam kedudukan ikatan berganda dalam cincin.
Lutein dan zeaxanthinadalah pigmen utama dalam retina. Lutein terutamanya terdapat dalam retina periferi, manakala zeaxanthin tertumpu di makula pusat. Kesan perlindunganlutein dan zeaxanthinuntuk mata termasuk meningkatkan penglihatan, mencegah degenerasi makula berkaitan usia (AMD), katarak, glaukoma dan mencegah retinopati pada bayi pramatang.
Pada tahun 2017, para penyelidik dari Universiti Georgia mendapati bahawalutein dan zeaxanthinmempengaruhi kesihatan otak secara positif pada orang dewasa yang lebih tua. Kajian menunjukkan bahawa peserta yang mempunyai tahaplutein dan zeaxanthinmempamerkan aktiviti otak yang lebih rendah apabila melakukan tugasan mengingat semula pasangan perkataan, menunjukkan kecekapan saraf yang lebih tinggi.
Selain itu, satu kajian melaporkan bahawa Lutemax 2020, suplemen lutein daripada Omeo, telah meningkatkan tahap BDNF (faktor neurotropik yang berasal dari otak) dengan ketara, sejenis protein penting yang terlibat dalam keplastikan saraf, dan penting untuk pertumbuhan dan pembezaan neuron, serta dikaitkan dengan peningkatan pembelajaran, ingatan dan fungsi kognitif.
(Formula struktur lutein dan zeaxanthin)
3. Ekstrak Daun Ginkgo (Flavonoid, Terpenoid)
Ginkgo biloba, satu-satunya spesies yang masih hidup dalam keluarga ginkgo, sering dipanggil "fosil hidup." Daun dan bijinya biasanya digunakan dalam penyelidikan farmakologi dan merupakan salah satu ubat semula jadi yang paling banyak digunakan di seluruh dunia. Sebatian aktif dalam ekstrak daun ginkgo terutamanya flavonoid dan terpenoid, yang mempunyai ciri-ciri seperti membantu pengurangan lipid, kesan antioksidan, meningkatkan daya ingatan, mengurangkan ketegangan mata dan menawarkan perlindungan daripada kerosakan hati secara kimia.
Monograf Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengenai tumbuhan ubatan menyatakan bahawa piawaianginkgoEkstrak daun harus mengandungi 22-27% glikosida flavonoid dan 5-7% terpenoid, dengan kandungan asid ginkgolik di bawah 5 mg/kg. Di Jepun, Persatuan Makanan Kesihatan dan Pemakanan telah menetapkan piawaian kualiti untuk ekstrak daun ginkgo, yang memerlukan kandungan glikosida flavonoid sekurang-kurangnya 24% dan kandungan terpenoid sekurang-kurangnya 6%, dengan asid ginkgolik dikekalkan di bawah 5 ppm. Pengambilan harian yang disyorkan untuk orang dewasa adalah antara 60 dan 240 mg.
Kajian telah menunjukkan bahawa pengambilan ekstrak daun ginkgo piawai dalam jangka masa panjang, berbanding plasebo, boleh meningkatkan fungsi kognitif tertentu dengan ketara, termasuk ketepatan ingatan dan kebolehan membuat pertimbangan. Tambahan pula, ekstrak ginkgo telah dilaporkan dapat meningkatkan aliran darah dan aktiviti otak.
4. DHA
DHA(asid dokosaheksanoik) ialah asid lemak tak tepu poli rantai panjang (PUFA) omega-3. Ia banyak terdapat dalam makanan laut dan produknya, terutamanya ikan berlemak, yang membekalkan 0.68-1.3 gram DHA setiap 100 gram. Makanan berasaskan haiwan seperti telur dan daging mengandungi jumlah DHA yang lebih kecil. Selain itu, susu ibu manusia dan susu mamalia lain juga mengandungi DHA. Kajian ke atas lebih 2,400 wanita merentasi 65 kajian mendapati bahawa purata kepekatan DHA dalam susu ibu adalah 0.32% daripada jumlah berat asid lemak, antara 0.06% hingga 1.4%, dengan populasi pesisir pantai mempunyai kepekatan DHA tertinggi dalam susu ibu.
DHA dikaitkan dengan perkembangan, fungsi dan penyakit otak. Kajian meluas menunjukkan bahawaDHAboleh meningkatkan neurotransmisi, pertumbuhan neuron, keplastikan sinaptik dan pembebasan neurotransmiter. Meta-analisis 15 percubaan terkawal rawak menunjukkan bahawa pengambilan purata 580 mg DHA setiap hari meningkatkan ingatan episodik dengan ketara pada orang dewasa yang sihat (18-90 tahun) dan mereka yang mengalami gangguan kognitif ringan.
Mekanisme tindakan DHA termasuk: 1) memulihkan nisbah PUFA n-3/n-6; 2) menghalang neuroinflammasi berkaitan usia yang disebabkan oleh pengaktifan berlebihan sel mikroglial M1; 3) menyekat fenotip astrosit A1 dengan menurunkan penanda A1 seperti C3 dan S100B; 4) menghalang laluan isyarat proBDNF/p75 dengan berkesan tanpa mengubah isyarat kinase B berkaitan faktor neurotropik yang berasal dari otak; dan 5) menggalakkan kelangsungan hidup neuron dengan meningkatkan tahap fosfatidilserina, yang memudahkan translokasi dan pengaktifan membran protein kinase B (Akt).
5. Bifidobakteria MCC1274
Usus, yang sering dirujuk sebagai "otak kedua," telah terbukti mempunyai interaksi yang ketara dengan otak. Usus, sebagai organ dengan pergerakan autonomi, boleh berfungsi secara bebas tanpa arahan langsung otak. Walau bagaimanapun, hubungan antara usus dan otak dikekalkan melalui sistem saraf autonomi, isyarat hormon dan sitokin, membentuk apa yang dikenali sebagai "paksi usus-otak".
Kajian telah mendedahkan bahawa bakteria usus memainkan peranan dalam pengumpulan protein β-amiloid, penanda patologi utama dalam penyakit Alzheimer. Berbanding dengan kawalan sihat, pesakit Alzheimer telah mengurangkan kepelbagaian mikrobiota usus, dengan penurunan kelimpahan relatif Bifidobacterium.
Dalam kajian intervensi manusia ke atas individu yang mengalami gangguan kognitif ringan (MCI), pengambilan Bifidobacterium MCC1274 telah meningkatkan prestasi kognitif dengan ketara dalam Ujian Memori Tingkah Laku Rivermead (RBANS). Skor dalam bidang seperti ingatan segera, keupayaan visual-spatial, pemprosesan kompleks dan ingatan tertangguh juga telah meningkat dengan ketara.
Masa siaran: 7-Jan-2025